Door: Annie van Dam Het onderwerp van deze avond : ethiek en media, op gespannen voet? wordt van verschillende kanten belicht door Pieter Sijpersma, hoofdredacteur van het Dagblad van het Noorden. Hij verstaat de kunst om de zaal te betrekken bij de dilemma’s, waardoor we op een geanimeerde en levendige avond kunnen terugkijken.

In zijn openingswoord licht dominee Jaap Goorhuis de keuze van het onderwerp toe. Het hele mediacircus dat op gang kwam toen afgelopen maart een meisje van 12 een kind ter wereld bracht was de aanleiding voor dit onderwerp. De vraag is of kinderen mogen worden benaderd door journalisten en of het recht op vrije nieuwsgaring niet te ver is doorgeschoten.

Beeld van lezers over de krant
Allereerst wil Pieter Sijpersma duidelijk maken dat het beeld dat wij hebben van de krant vaak niet juist is.
Wij beoordelen de krant  als negatief, zuur en links. Maar als je dan verder in de onderwerpen duikt blijkt dat bij negatieve berichtgeving, het een goede weergave is van het gevoel dat wordt opgeroepen bij die gebeurtenissen. Positieve berichtgeving zou dan de plank volledig misslaan. Naar zijn mening zijn journalisten weliswaar vaak links, maar dan wel erg braaf en behoudend links.

In Nederland geldt een beroepscode
In het algemeen hebben we in Nederland een beschaafde terughoudende pers met een beroepscode.
Dit in tegenstelling tot Engeland en Amerika waar verdachten vaak met naam en adres worden vermeld.
Naar aanleiding van de manier van berichtgeving over het meisje uit Beijum is besloten dat, als het gaat om de afweging tussen nieuwsgaring en bescherming van privacy, voortaan eerst moet worden afgestemd met de hoofdredacteur. In deze berichtgeving is trouwens ook terughoudend geopereerd. Er was al meteen duidelijk wie het meisje was en wat de rol van de vader was.

De bijbel is ook een krant
Sijpersma gaf een verrassende parallel tussen de bijbel en de krant. Hij gaf aan dat de bijbel eigenlijk ook een krant is met twee katernen, nl. het oude en het nieuwe testament, verschillende edities en een groot aantal journalisten. Net zoals in de krant is de opening het grootste nieuws en wel dat in het begin er niets was en dat toen de aarde geschapen werd.  Vooral in het oude testament gebeurt  er van alles, nl. honger, oorlog, overspel, verraad, gezinszaken en familie aangelegenheden, echte human interest zaken. Verder zijn er commentaren, ingezonden stukken en columnisten, waaronder Paulus. Het nieuwe testament heeft wel erg veel goed nieuws voor een echte krant. Sijpersma concludeerde  dat wie de krant leest en/of de bijbel, weet wat er zich afspeelt in de wereld.

Vertrouwelijke uitspraken van grote leiders
Mag je verslag doen van zaken die door wereldleiders off the record worden gezegd? Sijpersma was hier heel duidelijk in. Voor mensen met zoveel macht gelden de privacy regels in mindere mate. Een afwijkende mening van bv Obama over Netanyahu, die off the record wordt gedaan, is hoogst interessant en werpt een ander licht op de buitenlandse politiek van Amerika ten aanzien van Israël.

Positie van de krant
Elke krant heeft zijn eigen positie in medialand. Het Dagblad van het Noorden heeft een hele ander stijl dan bv De Telegraaf of Trouw. De Telegraaf heeft een bijzondere positie, want het is zowel een tabloid, als een serieuze invloedrijke financiële krant, en het heeft een uitgebreid sportkatern. Het heeft ook een grote invloed op politiek Den Haag, omdat het de grootste krant van Nederland is.

Er zal altijd een afweging gemaakt moeten worden tussen sensatie en het uitdiepen van onderwerpen. Op de vraag of de krant er anders uit zou zien als hij door lezers zou worden samengesteld was het antwoord dat het een saaie krant zou worden, omdat een veilige weg gekozen zal worden.

Heeft de snelheid van het nieuws invloed op de ethiek?
Sijpersma geeft aan dat er niet maar één vorm van ethiek is en ook dat de grens verschuift. Door de ontwikkelingen in  medialandschap is er zoveel meer informatie, dat er ook anders mee moet worden omgegaan. Het bombardement van nieuws heeft als gevolg dat bv op televisie een statisch praatprogramma weinig  kijkers trekt. Het nieuws wordt meer als show gebracht met een hogere vermaakfactor.

De vraag of de krant de andere media overleeft wordt bevestigend beantwoord. De krant zal meer een rol op de achtergrond krijgen, zoals nu de weekbladen is de verwachting, maar zal wel een rol van betekenis blijven spelen. Het  grootste deel van het publiek is het met Sijpersma eens.

Voor we het weten is het tien uur en wordt de avond afgesloten en de heer Sijpersma bedankt. Hij krijgt een fles champagne als blijk van waardering voor zijn levendig betoog. We kunnen terugkijken op een geslaagde avond, waarin ook het publiek actief meedacht en discussieerde.

De volgende lezing wordt verzorgd door Huub Oosterhuis en vindt plaats op 18 januari 2012. zie voor meer informatie www.damsterboord.nl
U bent dan allen weer van harte welkom!